Wimbledon Tenis Turnuvası

[TUGBA]

Wimbledon Tenis Turnuvası

Wimbledon Tenis Turnuvası, ya da kısaca Wimbledon, tenis sporunun en eski ve muhtemelen en prestijli turnuvasıdır. Her yıl Haziran ayının son haftasında başlayan turnuva iki hafta sürmektedir. Yağmur nedeni ile maçların sıklıkla aksadığı turnuvada ilk Pazar günü geleneksel olarak maç oynanmaz. İlk olarak 1877 yılında düzenlenen turnuvada, tenisçilerin beyaz giyinme zorunluluğu, korta giriş ve çıkış protokolü gibi yazılı olmayan kurallar vardır.

Çim kortta oynanan tek grand slam turnuvası olan Wimbledon, genelde servis-vole oyununu etkili uygulayan tenisçilerin başarılı olduğu bir turnuvadır. Her yıl 20 ile 26 Haziran arasına rastlayan pazartesi günü başlar. Ağustos ayındaki ilk pazartesiden altı hafta önce ve erkek oyuncular için Wimbledon'a ısınma turnuvası olarak nitelendirilen Quenn's Club Şampiyonasından iki hafta sonra başlar. Aynı anda yapılan bir başka önemli ısınma turnuvası da Halle, Almanya'daki Gerry Weber Açık Tenis Turnuvası 'dır. Wimbledon genellikle iki hafta sürer, ana kategorideki karşılaşmalar bu iki haftaya yayılır. Ama junior klasmanı ve özel maçlar genellikle ikinci hafta yapılır. Geleneksel olarak Middle Sunday (Ortadaki Pazar günü) karşılaşma yapılmaz ve dinlenmeye ayrılır. Yine de yağmur nedeniyle Turnuva tarihinde üç kere Middle Sunday günü karşılaşma yapılmıştır: 1991, 1997, ve 2004'te. Her üçünde de Wimbledon'da numarasız ve ucuz biletlerin satıldığı "Halk Günü" düzenlenmiştir.

Tarihçe

Şampiyona ilk defa 1877 yılında Worple Road, Wimbledon, Londra yakınlarındaki bir sahada All England Lawn Tennis and Croquet Club 'ünün kontrolünde oynanmıştır. Turnuvadaki tek klasman Tek Erkekler kategorisiydi. 1884'de All England Club Tek Kadınlar ve Çift Erkekler kategorilerini de ekledi. Çift Kadınlar ve Karışık Çiftler ise 1913'te eklenmiştir. Şampiyona, Church Road yakınlarındaki bugünkü yerine [1922]]'de taşınmıştır. Diğer Grand Slam turnuvalarında olduğu gibi Wimbledon'da da 1968'deki Açık Tenis Turnuvaları'nın kuruluşuna kadar en üst seviyedeki amatör sporcular yarışıyordu. Turnuvayla gurur duyan İngilizler için Wimbledon aynı zamanda ulusal mizah ve üzüntü konusudur. Çünkü Wimbledon'u Tek Erkeklerde 1936'da Fred Perry ve Tek Kadınlarda 1977'de Virginia Wade'den beri hiçbir İngiliz sporcu kazanamamıştır.

Karşılaşmalar

Wimbledon'da beş ana kategoride karşılaşma yapılır:

* Tek Erkekler
* Tek Kadınlar
* Çift Erkekler
* Çift Kadınlar
* Karışık Çiftler


Junior klasmanında dört kategoride karşılaşma yapılır:

* Tek Erkekler
* Tek Kadınlar
* Çift Erkekler
* Çift Kadınlar (Bu klasmanda Karışık Çiftler karşılaşmaları yapılmaz)


Dört adet özel karşılaşma yapılır:

* 35 yaş ve üzeri Çift Erkekler Özel
* 45 yaş ve üzeri Çift Erkekler Özel
* 35 yaş ve üzeri Çift Kadınlar Özel
* Tekerlekli Sandalyeli Erkekler Özel

Tek ve Çift Erkekler karşılaşmaları beş, diğer tüm karşılaşmalar üç set üzerinden oynanır. Karşılaşmaların çoğunluğu tek elemeli turnuva sistemine göredir, yani tek maç kaybeden katılımcı turnuvadan elenir. Halbuki 35 yaş ve üzeri Çift Erkekler ve 35 yaş ve üzeri Çift Kadınlar Özel karşılaşmaları lig usulü yapılmaktadır.

1921 yılına kadar bir önceki yılın şampiyonları final karşılaşmasına kadar bay çekme hakkına sahipti ve final karşılaşması "meydan okuma" karşılaşması olarak biliniyordu. Bunun sonucunda birçok şampiyon unvanlarını ellerinde tutabiliyordu çünkü rakipleri son karşılaşmaya kadar çaba sarfederek gelirken onlar dinleniyordu. 1922'den itibaren unvan sahipleri de şampiyonaya en başından başlayarak devam ettiler.

Oyuncular ve seribaşı dizilişi

Her tekler klasmanında 128 oyuncu, çiftler klasmanında 64 çift oyuncu ve karışık çiftler klasmanında da 48 çift oyuncu turnuvaya kabul edilir. Tek ve çift olarak oyuncuların kabul edilme kriterleri, uluslararası sıralamadaki yerleri ve çim sahalardaki performanslarıdır. Şu anda seribaşı olarak 32 tek erkek ve kadın oyuncu ile 16 takım bulunmaktadır.

Yönetim ve Hakemlik Komitesi her başvuruyu değerlendirir ve kimlerin turnuvaya doğrudan katılacağını belirler. Komite, sıralamada yüksek yerde bulunmayanları da kabul edebilir. Joker kabul edilen bu oyuncular genellikle ya önceki turnuvalarda başarı göstermiş ya da katılması durumunda turnuvaya ilgiyi artıracak oyunculardır. Tek Erkekler Şampiyonası'nı kazanan tek joker oyuncu Goran Ivanisevic'ti (2001); Henüz, Tek Kadınlar'ı kazanan bir joker oyuncu olmamıştır. Joker olamayan ya da yeteri kadar yüksek sıralamada olmayan oyuncular Wimbledon'dan bir hafta önce Roehampton'daki Bank of England Sports Ground 'da düzenlenen kalifikasyon turnuvasına katılabilirler. Tekler kalifikasyon yarışmaları üç turlu karşılaşmalardır. Çift Erkekler ve Çift Kadınlar karşılaşmaları tek turludur ve Karışık Çiftlerde kalifikasyon yarışması yapılmaz. Bugüne kadar bu turnuvalardan çıkan hiçbir oyuncu ne Tek Erkekler ne de Tek Kadınlar kupasını kazanamamıştır. Kalifikasyon turnuvasından gelen yarışmacıların ulaşabildikleri en üst düzey yarı final olmuştur: 1977'de John McEnroe ve 2000'de Belarus Vladimir Voltchkov Tek Erkeklerde, ve 1999'da Alexandra Stevenson Tek Kadınlarda bu aşamaya kadar gelmişlerdir.

Junior klasmanına oyuncular ulusal tenis federasyonlarının tavsiyesiyle ve tekler klasmanında da kalifikasyon karşılaşmalarının sonucunda kabul edilirler. Dört Özel karşılaşmaya kimlerin katılacağına Yönetim Komitesi karar verir.

Komite, oyuncuları uluslararası sıralamaya göre seribaşı seçer. Bir önceki şampiyon, her zaman olmasa da normalde ilk seribaşı olur. Katılanların büyük çoğunluğu seribaşı değildir. Seribaşı olmayan yalnızca iki oyuncu Tek Erkekler kupasını kazanmıştır: 1985'te Boris Becker ve 2001'de Goran Ivanisevic. Tek kadınlarda seribaşı olmayan oyunculardan kazanan olmamıştır; en düşük seribaşı olarak kupayı kazanan kadın tenisçi ondördüncü seribaşı olarak 2005'te kupayı kazanan Venus Williams'tı. Seribaşı olmayan çiftler birçok kere turnuvayı kazanmıştır. 2005 Çift Erkekler şampiyonları seribaşı olmamakla birlikte aynı zamanda (ilk defa olarak) kalifikasyon turnuvasından geliyorlardı.

Eleştiriler

Son yıllarda iki konuda Wimbledon Organizasyonu büyük eleştirilere maruz kalmaktadır. Bunlardan ilki, Wimbledon'ın kendine özgü seribaşı belirleme sistemidir. Buna göre, turnuvanın haklarını elinde bulunduran organizatör konumundaki All England Club, dünya sıralamasının yanısıra, oyuncuların çim kortta son bir yılda oynadıkları maçları dikkate almaktadır. Bu kriter, oyuncuların ATP sıralamasından farklı bir yerde turnuvaya başlamasına neden olmaktadır. Wimbledon yönetimi, 1997 yılından itibaren özellikle toprak kortta başarılı olan İspanyol oyuncuların tepkilerine/protestolarına maruz kalmıştır.

İkinci eleştiri konusu, dağıtılan para ödüllerinin eşit olmamasından kaynaklanmaktadır. Avustralya Açık ve Amerika Açık'ın uzun süredir erkekler ve kadınlarda eşit para ödülleri dağıttığı Grand Slam serisinde, Fransa Açık'ın da geçen yıl birincilerin ödüllerini eşitlemesiyle, Wimbledon tek erkekler şampiyonuna daha fazla para ödülü veren tek büyük turnuva olarak kaldı. 2006 turnuvasının ödül çizelgesine göre, tek erkeklerde şampiyon 655 bin pound elde ederken, tek kadınlar şampiyonu 625 bin pound ödül alacaktır.

Şampiyon Tenisçiler
Yıl Erkekler Kadınlar
2007 İsviçre Roger Federer Venus Williams
2006 İsviçre Roger Federer Fransa Amélie Mauresmo
2005 İsviçre Roger Federer Venus Williams
2004 İsviçre Roger Federer Maria Sharapova
2003 İsviçre Roger Federer Serena Williams
2002 Avustralya Lleyton Hewitt Serena Williams
2001 Goran Ivanišević Venus Williams
2000 Pete Sampras Venus Williams
1999 Pete Sampras Lindsay Davenport
1998 Pete Sampras Jana Novotna
1997 Pete Sampras İsviçre Martina Hingis
1996 Richard Krajicek Almanya Steffi Graf
1995 Pete Sampras Almanya Steffi Graf
1994 Pete Sampras İspanya Conchita Martínez
1993 Pete Sampras Almanya Steffi Graf
1992 Andre Agassi Almanya Steffi Graf
1991 Almanya Michael Stich Almanya Steffi Graf
1990 Stefan Edberg Martina Navratilova
1989 Almanya Boris Becker Almanya Steffi Graf
1988 Stefan Edberg AlmanyaSteffi Graf
1987 Avustralya Pat Cash Martina Navratilova
1986 Almanya Boris Becker Martina Navratilova
1985 Almanya Boris Becker Martina Navratilova
1984 John McEnroe Martina Navratilova
1983 John McEnroe Martina Navratilova
1982 Jimmy Connors Martina Navratilova
1981 John McEnroe Chris Evert
1980 Björn Borg Avustralya Evonne Goolagong
1979 Björn Borg Martina Navratilova
1978 Björn Borg Martina Navratilova
1977 Björn Borg Birleşik Krallık Virginia Wade
1976 Björn Borg Chris Evert
1975 Arthur Ashe Billie Jean King
1974 Jimmy Connors Chris Evert
1973 Jan Kodes Billie Jean King
1972 Stan Smith Billie Jean King
1971 Avustralya John Newcombe Evonne Goolagong
1970 Avustralya John Newcombe Margaret Smith Court
1969 Avustralya Rod Laver Ann Haydon-Jones
1968 Avustralya Rod Laver Billie Jean King
1967 Avustralya John Newcombe Billie Jean King
1966 Manuel Santana Billie Jean King
1965 Roy Emerson Margaret Smith Court
1964 Roy Emerson Maria Bueno
1963 Chuck McKinley Margaret Smith Court
1962 Avustralya Rod Laver Karen Susman
1961 Avustralya Rod Laver Angela Mortimer
1960 Neale Fraser Maria Bueno
1959 Alex Olmedo Maria Bueno
1958 Ashley Cooper Althea Gibson
1957 Lew Hoad Althea Gibson
1956 Lew Hoad Shirley Fry
1955 Tony Trabert Louise Brough
1954 Jaroslav Drobný Maureen Connolly
1953 Vic Seixas Maureen Connolly
1952 Frank Sedgman Maureen Connolly
1951 Richard Savitt Doris Hart
1950 Budge Patty Louise Brough
1949 Ted Schroeder Louise Brough
1948 Robert Falkenburg Louise Brough
1947 Jack Kramer Margaret Osborne
1946 Yvon Petra Pauline Betz
----
1939 Bobby Riggs Alice Marble
1938 Don Budge Helen Wills
1937 Don Budge Dorothy Round
1936 Fred Perry Helen Jacobs
1935 Fred Perry Helen Wills
1934 Fred Perry Dorothy Round
1933 Jack Crawford Helen Wills
1932 Ellsworth Vines Helen Wills
1931 Sidney Wood Cilly Aussem
1930 Bill Tilden Helen Wills
1929 Henri Cochet Helen Wills
1928 Rene Lacoste Helen Wills
1927 Henri Cochet Helen Wills
1926 Jean Borotra Kathleen McKane Godfree
1925 Rene Lacoste Suzanne Lenglen
1924 Jean Borotra Kathleen McKane Godfree
1923 Bill Johnston Suzanne Lenglen
1922 Gerald Patterson Suzanne Lenglen
1921 Bill Tilden Suzanne Lenglen
1920 Bill Tilden Suzanne Lenglen
1919 Gerald Patterson Suzanne Lenglen
----
1914 Norman Brookes Dorothea Douglass
1913 Anthony Wilding Dorothea Douglass
1912 Anthony Wilding Ethel Larcombe
1911 Anthony Wilding Dorothea Douglass
1910 Anthony Wilding Dorothea Douglass
1909 Arthur Gore Dora Boothby
1908 Arthur Gore Charlotte Cooper
1907 Norman Brookes May Sutton
1906 Hugh Doherty Dorothea Douglass
1905 Hugh Doherty May Sutton
1904 Hugh Doherty Dorothea Douglass
1903 Hugh Doherty Dorothea Douglass
1902 Hugh Doherty Muriel Robb
1901 Arthur Gore Charlotte Cooper
1900 Reginald Doherty Blanche Bingley
1899 Reginald Doherty Blanche Bingley
1898 Reginald Doherty Charlotte Cooper
1897 Reginald Doherty Blanche Bingley
1896 Harold Mahoney Charlotte Cooper
1895 Wilfred Baddeley Charlotte Cooper
1894 Joshua Pim Blanche Bingley
1893 Joshua Pim Charlotte Dod
1892 Wilfred Baddeley Charlotte Dod
1891 Wilfred Baddeley Charlotte Dod
1890 William Hamilton Lena Rice
1889 Willie Renshaw Blanche Bingley
1888 Ernest Renshaw Charlotte Dod
1887 Herbert Lawford Charlotte Dod
1886 Willie Renshaw Blanche Bingley
1885 Willie Renshaw Maud Watson
1884 Willie Renshaw Maud Watson
1883 Willie Renshaw
1882 Willie Renshaw
1881 Willie Renshaw
1880 John Hartley
1879 John Hartley
1878 Frank Hadow
1877 Spencer Gore