Papatya

[GuLCe]

Mayıs papatyası ( Matricaria chamomilla L. ) , ülkemizde adi papatya , babunç , tıbbi papatya yada sadece papatya adlarıyla bilinir .İthal edilen bir diğer papatya türü olan Alman Papatyası (Anthemis nobilis L.) hakkında ise sayfa sonunda ayrıca bilgi verilecektir . Papatya ; genelde balçıklı topraklarda , orman çayırlıklarında , eğimli topraklarda , tahıl , mısır , patates ve şalgam tarlalarında yetişir . Gitgide yaygınlaşan yapay gübre ve kimyasal ilaçların kullanımı yüzünden , çok değerli papatyamızın yaşama alanları her geçen gün biraz daha daralmaktadır . Fakat , kar yağışlı kışlardan ve yağmurlu ilkbaharlardan sonra alışılmıştan daha fazla yetişir . Yabani papatya ile arasındaki fark , sarı çiçek tabanının içinin oyuk ve kokusunun daha etkili ve hoş oluşudur . Bu tanınmış bitkiyi daha fazla tarif etmeye gerek görmüyorum . Çiçekler sapsız olarak , mayıstan ağustosa kadar , öğlen güneşinde toplanmalıdır .
Papatyanın , küçük çocuklar için her derde deva olduğunu söyleyecek olursam , herhalde abartmış olmam . Her türlü rahatsızlıkta çocuklara papatya çayı içirilebilir . Özellikle , kramplarda ve karın ağrılarında ! Papatya çiçeği , gaz birikiminde , ishalde , deri döküntülerinde , mide rahatsızlıklarında ve balgamlanmalarda yardım eder . Ayrıca , adet görme aksaklıklarında , adet görememe hallerinde ve daha başka nitelikteki , dölyatağı (rahim) şikayetlerinde , uykusuzluk , testis iltihabı , yüksek ateş , yara ve diş ağrılarında yardımcı olur . Papatya , terletici , sakinleştirici ve kramp çözücü etkilere sahip olmasının yanı sıra , her tür iltihaplanmalarda ve özellikle mukoza iltihaplarında dezenfeksiyon ve iltihap kurutucu olarak kullanılır . Göz ve gözkapağı iltihaplarında , kaşıntılı ve akıntılı deri döküntülerinde dıştan kompres ve yıkama olarak , diş ağrısında gargara olarak ve ayrıca yaraların yıkanmasında kullanılır . Bir olay yüzünden kızgınlığa kapıldığınızda veya sinirlendiğinizde , hemen bir bardak papatya çayı içiniz ; kalbiniz zarar görmeden , hemen sakinleşeceksiniz . Ağrılı bölgelere , kurutulmuş papatya ile doldurulmuş sıcak yastıklar koymak (Bitki Yastığı) da özellikle önerilir .
Yatıştırıcı etki içeren papatya banyoları ve yıkanmaları da tüm sinir sistemini en iyi biçimde etkiler . Ağır hastalıklardan , bitkinlik hallerinden sonra kendinizi çok iyi hissetmeye başlayacak ve rahatlayacaksınız . Yüz ve cilt güzelliği bakımında da papatyayı unutmamalısınız . Kaynatılmış bitki suyu ile haftada bir kere yüzünüzü yıkayacak olursanız , cildinizin nasıl tazelendiğini ve sağlıklı bir renk kazandığını göreceksiniz . Saç bakımında da , özellikle saçları açık renk olanlar , kaynatılmış papatya suyu kullanmalıdırlar . Böyle yıkanacak olurlarsa , saçlarınız güzelleşecek ve göz okşayıcı parlaklık kazanacaktır . Papatya merhemi , basura karşı kullanılabilir . Bu merhem , ayrıca yaraların tedavisinde de kullanılır . Papatya buğusu kullanarak , nezle ve sinüzit kısa sürede iyileştirilebilir . Bu tür bir tedaviden sonra , doğal olarak , hemen soğuk havaya çıkmamak gerekir . Antik çağda bile , sinir ağrıları ve romatizma , papatya yağı ile masaj yapılarak tedavi ediliyordu . Eski bitki kitaplarında yazdığına göre , papatya yağı , organların yorgunluğunu alır ve kaynatılmış bitki lapası hasta mesanenin üstüne uygulandığında , ağrıları hafifletir .
İsviçreli Herbalist Künzle , yaşadığı köydeki herkes tarafından papatya cadısı diye anılan yaşlı bir kadından söz eder . Bu kadın , kulağı ağır işiten beş kişinin , içinde adasoğanı kaynattığı papatya yağını kulaklarına damlatarak , yeniden duyabilmelerini sağlamış . Ayrıca papatya yağı friksiyonu (ovarak sürme) ile , kötürüm organları yeniden canlandırırmış . Göz ağrılarına karşı , sütte kaynattığı papatyalar ı sıcak kompres olarak gözkapaklarının üstüne koyarmış ve gözler kısa sürede iyileşirmiş . Herbalist Künzle şöyle sürdürüyor : “Bir dokumacı , ancak oturduğu yerde uyuyabiliyordu , çünkü , eğer yatarak uyuyacak olursa boğulacağını sanıyordu . Papatya cadısı hastaya şöyle bir baktı ve onun idrarını kolay koly yapamadığını söyledi . Hasta adam bu sözleri doğruladı .Bunun üzerine adama , içinde papatya kaynatılmış büyük bir şişe şarabı , sabahları ve akşamları dolu bir bardak içmesi tavsiye edildi . Hastadan inanılmayacak kadar çok idrar , önceleri bulanık ve sonraları gitgide berraklaşarak gelmeye başladı . Sekiz gün sonra da tam olarak sağlığına kavuştu . "

Kullanım Biçimleri :

Çay hazırlamak : Yarım veya bir tatlı kaşığı dolusu çiçek , orta boy bir su bardağı dolusu kaynar suyla haşlanır , 8-10 dakika demlendikten sonra süzülür .

Banyo katkısı : Tam banyo için dört avuç dolusu , yüz veya saç yıkamak için bir avuç dolusu papatya çayı haşlanır , 10 dakika demlendikten sonra banyo suyuna eklenir .

Kompresler :

Bir bardak kaynar süt , bir yemek kaşığı dolusu çiçeğin üstüne dökülür , demlenmesi için 8-10 dakika beklenir ve posası süzüldükten sonra sıcak sütle kompresler yapılır .

Bitki yastığı :

Keten bezinden yapılmış bir yastık , kurutulmuş çiçeklerle doldurulur ve ağzı dikilir . Kuru bir tavda iyice ısıtılır ve hasta organın üstüne koyulur .

Papatya yağı :

Güneşli havada toplanmış çiçekler , bir şişenin içine gevşekçe doldurulur ve üstüne sızma zeytinyağı , çiçekleri örtecek kadar eklenir . Şişe 14 gün boyunca , arada bir çalkalanarak ve kapağı açılarak , güneşte bekletilir . süre sonunda tülbentten süzülür ve koyu renkli şişelerde , serin bir yerde saklanır .

Papatya merhemi :

250g içyağı ( veya margarin ) tavada iyice kızdırılır ve iki avuç dolusu taze çiçek içine eklenir . Tavadakiler köpüklenmeye başlayınca karıştırılır , ağzı kapanarak serin bir yere bırakılır . Ertesi gün yeniden ısıtılır , tülbentten geçirilerek süzülür ve cam veya porselen merhem kaplarına aktarılır . Buzdolabında saklanmalıdır.

Papatya Buğusu :

İçinde su kaynayan bir kabın üstüne yerleştirilen süzgecin içine , taze veya kurutulmuş bitkiler konduktan sonra , süzgecin üstü kapanır . Bir süre sonra, yumuşamış olan bu sıcak bitkiler çıkan buhar genize çekilir.

Kaynaklar :

1- "Gesundheit aus der Apotheke Gottes" "Tanrı'nın Eczanesinden Saglık" , Maria Treben
2- Türkiye'de Bitkilerle Tedavi , Prof.Dr. Turhan Baytop, I .U Eczacılık Fak.
3- Franz,C. ve Vömel, A. : Ökologischer Vergleich von Kamillenkultivars-Uluslararası Tıbbi Bitkiler Kollogiumu Bildirileri 62, İzmir,1974

ALMAN PAPATYASI

Anthemis nobilis L. ( Syn: Chamaemelum nobile L. )(Compositae) türünün kurutulmuş çiçekleri ( kapitulumları ) dir. Bu tür yabani olarak Orta Avrupa'da yetişmektedir. Drog yabani türden değil, halen Almanya, Belçika, İngiltere ve Fransa'da yetiştirilmekte olan, hemen hemen yalnız dil biçimindeki çiçeklerden oluşan kapitulumlara sahip, bir kültür formundan elde edilmektedir.

Dış Görünüş : Çiçekler 12-20 mm çapında, hemen hemen yalnız dil biçimindeki çiçeklerden yapılmış, beyaz veya krem renkli, çiçek tablası yarım küre biçiminde ve içi dolu. Özel, kuvvetli kokulu ve acı lezzetlidir.

Bileşim : Uçucu yağ (% 0,4-1), müsilaj ve rezin taşımaktadır.

Etki ve Kullanılış :

Yukarıda anlatılan adi papatya gibidir. Özellikle saç şampuanı olarak kullanılmaktadır.
Ülkemizde Alman Papatyası Adi Papatyadan üstün tutulmaktadır. Türkiye'de bu tür yabani olarak yetişmediği ve ekimi de yapılmadığı için ihtiyaç tamamen ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Bu türün Türkiye'de yetişme olanaklarını saptamak amacıyla 1969 yılında Fransa'dan getirilen çelikler ile İstanbul'da (Maltepe ve Samandıra) 2 yıl deneme ekimi yapılmış ve iyi sonuçlar alınmıştır. Elde edilen drog Türk kodeksinin istediği şartlara uygun bulunmuştur. Bu sonuçlara göre bitkiyi Türkiye'de yetiştirmek ve uygun kaliteli drog elde etmek mümkündür.