2007'de EDEBİYATTA Neler Oldu?

[n@r_cicegi]

Türkiye'de ve dünyada edebiyat alanında bu yıl da her zaman olduğu gibi bol tartışma, sürpriz ödüller ve tabii birçok yeni kitap vardı. Dünyanın gözü Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan İngiliz yazar Doris Lessing'de olsa da bizim gözümüz uzun süredir İstanbul'da göremediğimiz Orhan Pamuk'u aradı.

Ocak
* Selim İleri, 40. edebiyat yılında tarihi bir romana imza attı: Hepsi Alev. Roman, Bizans İmparatoriçesi Irene'nin iktidar hırsını, aşka ve aileye olan inançsızlığını, yalnızlığını anlatıyor.

Şubat
* Orhan Pamuk, tehditlerden yılıp Amerika'ya gitti.
* Paul Auster'ın bugüne kadar yazdığı 'en tuhaf roman' Yazı Odasında Yolculuk dünyayla aynı anda, 60. yaşgününde tüm kitabevlerinde yayınlandı.

Mart
* Selim İleri, yazarlığının 40. yılını Eşik Cini Öykü Kültürü Dergisi'nin düzenlediği 'Edebiyatta Kırk Yıl Issız ve Yağmurlu' başlıklı etkinlikle kutladı.

Nisan
* Avustralyalı televizyon yayıncısı Rhonda Byrne, The Secret (Sır) isimli kitabıyla herkese "Neymiş bu sır?" diye sordurttu. Yedi haftada 180 bin adet satan The Secret, uzun süre en çok satanlar listesinden inmedi.

Mayıs
* 1998 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Portekizli romancı Jose Saramago, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin davetlisi olarak İstanbul'a geldi. Mephisto Kitabevi'nde düzenlenen imza gününde okurları, İsa'ya Göre İncil, Yitik Adanın Öyküsü, Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş gibi kitaplarıyla tanıdığımız Saramago'ya yoğun ilgi gösterdiler.
* Sait Faik Hikâye Armağanı, bu yıl Selma Fındıklı'nın İmbatta Karanfil Kokusu isimli kitabına verildi.
* Dünyanın en önde gelen edebiyat ödüllerinden IMPAC Dublin Literary Award, bu yıl Norveçli romancı Per Petterson'un Out Stealing Horses (At Çalmak İçin Dışarıya Çıktı) kitabına verildi.

Haziran
* Man Booker International Edebiyat Ödülü, Britanya'nın sömürgeci politikalarını en şiddetle eleştiren yazarlardan birine, 78 yaşındaki Chinua Achebe'ye verildi. 13 Haziran'da açıklanan ödülün maddi karşılığı tam 60 bin sterlin.

Temmuz
* 12 Temmuz'da Leningrad doğumlu, Kıbrıslı bir aileden gelen sosyolog ve felsefeci Ulus Baker'i kaybettik.

Ağustos
* Çevirmen, yazar, fotoğrafçı ve belgeselci Samih Rifat, 4 Ağustos günü vefat etti. 1945 doğumlu Rifat, Paul ValKavafis, Le Corbusier gibi ustaların eserlerini de Türkçeye çevirmişti.

Eylül
* Romancı Mehmet Murat Somer'in polisiye kitaplarının Amerika'da, dünyanın en büyük yayınevlerinden Penguin tarafından basılacağı duyuruldu. Elif Şafak'ın romanlarını Viking isimli yan yayın kuruluşu aracılığıyla basan Penguin, böylece ilk defa Türkiye'den bir yazarın kitaplarını yayınlarına dahil etti.

Ekim
* İngiltere'de piyasa çıkan Turkish Diplomat's Daughter (Türk Diplomatın Kızı) kitabı, Türkiye'de de tartışmalara sebep oldu. Selin Tamtekin'in kaleme aldığı ve otobiyografik olmadığını söylediği kitap, 15 Kasım'da da Okuyanus Yayınları tarafından Türkçe olarak basıldı. Kitabın anlatıcısının 17 yaşından itibaren yalnız yaşadığı Londra'da en genci 40 yaşında olan sevgililerini, uyuşturucu anılarını aktardığı kitapta, üçlü seks isteyen sosyetikten küfürbaz film yapımcısına resmi geçit yapan Londra'lı erkeklerin gerçekte kim oldukları da merak konusuydu.
* Emin Çölaşan, Hürriyet gazetesinden kovulma sürecini anlattığı Kovulduk Ey Halkım Unutma Bizi kitabıyla yayın dünyasını karıştırdı. İlk baskısı 48 bin yapılan kitabın, eleştirdiği gazetenin sahip olduğu D&R mağazalarında satılması oldukça ironikti.
* 11 Ekim günü Kürtçe edebiyatın usta isimlerinden Mehmed Uzun vefat etti. 1977 yılından beri İsveç'te yaşayan, kitapları 20'ye yakın dilde yayımlanan Uzun, yakalandığı mide kanseri nedeniyle Diyarbakır'da tedavi görüyordu. Yaşar Kemal, Uzun'un vasiyeti üzerine cenazesinde bir konuşma yaptı.
* 88 yaşındaki İngiliz yazar Doris Lessing, bu yılki Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi oldu. Nobel Edebiyat Komitesi, Lessing'in "Parçalanmış bir uygarlığı, şüphecilik, tutku ve vizyoner bir kuvvetle topa tutarken kadınların yaşadıkları deneyimleri anlattığı," gerekçesiyle ödülü verdiğini açıkladı.
* Orhan Pamuk, 2006 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmasının ardından İngilizce olarak piyasaya çıkardığı ilk kitabı Other Colors'la yine Amerika'da adından söz ettirdi. İngiltere'de de piyasaya çıkan kitap, 1999'da İletişim Yayınları'nın bastığı Öteki Renkler isimli deneme koleksiyonunun daha genişletilmiş bir versiyonuydu.

Kasım
* 26. TÜYAP Kitap Fuarı kapsamında düzenlenen Attila İlhan Şiir Ödülü'nü Vakitler ve İncelikler adlı şiir kitabıyla Hüseyin Alemdar kazandı.
* Sloven düşünür, eleştirmen ve felsefeci Slavoj Zizek, Bilgi Üniversitesi'nin davetlisi olarak İstanbul'a geldi. İki ayrı konferans veren Zizek, dinleyicilere "Günümüzde hala antikapitalist olmak mümkün mü?" sorusunu sordu.
* Türkiye'nin en çok okunan yazarlarından Ahmet Altan, Taraf gazetesinde köşe yazarı olarak okurlarının karşısına çıktı. Şirin Sever'le yaptığı söyleşide, şakayla karışık: "Yeni bir romana başlayacağım... Romanın içinde bir cinayet var. Bu cinayetle ilgili bazı sorunlarım var çözmem gereken... Cinayeti çözene kadar bir gazete çıkartalım dedim," açıklamasını yaptı.
* Amerikalı yazar Norman Mailer, 10 Kasım'da 84 yaşında yaşamını yitirdi.
* Macar Edebiyatı'nın en önemli yazarlarından Magda Szabo, 20 Kasım'da 90 yaşında, evinde öldü.
* Elif Şafak, doğum sonrası yaşadığı depresyonu anlattığı 'otobiyografik romanı' Siyah Süt'le okurlarının karşısına çıktı. Şafak, bu kitabın çıkmasından önce, yıllardır birlikte çalıştığı Metis Yayınları'ndan Doğan Kitap'a geçti. Bu da edebiyat dünyasında 2007'nin en önemli transferlerinden biri oldu. Elif Şafak

Aralık
* Türk Edebiyatı'na çok sayıda öykü ve roman kazandıran yazar Erhan Bener, 8 Aralık'ta 78 yaşında vefat etti. Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü altın madalyası sahibi olan Erhan Bener, Fransa'nın uluslararası L'Officier de Lordre des arts et des Lettres (Sanat ve edebiyat ustası) ve Uluslararası Film Festivalleri Kurumu'nun 'Sanat Çınarı' unvanına da sahipti.
* İspanya'nın başkenti Madrid'deki Complutense Üniversitesi, edebiyat dünyasındaki çalışmaları, kültürlere bakış açısı ve 2006 Nobel Edebiyat Ödülü almasından dolayı Orhan Pamuk'a fahri doktora unvanı verdi. Törende konuşan Pumuk, romanlarında asıl aradığının hayatın anlamı olduğunu söyledi.
* Heybeliada doğumlu yazar ve senarist Petros Markaris, Merkez Kitaplar'ın davetiyle İstanbul'a geldi. Leyleğin Geciken Adımı, Ulysse'in Bakışı gibi senaryoları Balkan Blues, Alan Savunması gibi kitaplarıyla tanıdığımız Markaris, Digital Film Akademisi öğrencileriyle bir söyleşi yaptı.