Depremler, en az 2 saat öncesinden bilinebilecek

[alaraa--]

Amerikalı bilim adamları, depremden saatler önce yer kabuğunda bazı çatlaklar oluştuğunu keşfetti. Oluşan çatlakları tespit eden aygıtlar da başarıyla denendi. Bu sayede, depremlerin oluşmalarından 2 ila 10 saat önce bilinip bir erken uyarı sistemi geliştirilebileceği belirtildi. Erken uyarı sisteminin 10 yıl içinde hazır olabileceği öne sürüldü.

NATURE Dergisi’nde önceki gün yayımlanan araştırmada, birçok yönden Türkiye’deki "Kuzey Anadolu Fayı"na benzetilen, ABD’nin California eyaletindeki "San Andreas Fayı" seçildi. Bilim adamları, fay üstünde yer alan 1 km derinliğindeki kuyularda uzun süredir ölçümler yapıyordu.

Araştırmacıların amacı, en küçük depremlerden önce bile, yer kabuğunda oluşan gerilim nedeniyle bazı çatlak ve kırıklar oluştuğu tezini doğrulamaktı. 2005 yılı aralık ayında, fay üzerinde 3 büyüklüğünde bir deprem oldu ve bu tez doğrulandı. Bilim adamlarının kuyulara yerleştirdikleri teknik aygıtlar, yeryüzeyindeki değişimi 10 saat öncesinden tespit ettiler. Beş gün sonra gerçekleşen sadece 1 büyüklüğündeki küçük deprem de, aygıtlar tarafından tam 2 saat önceden algılandı.

Umut veren çalışma

Araştırma ekibinde yer alan Washington’daki Carnegie Enstitüsü sismoloğu Paul Silver, "Gözlemlerimiz bize çok cesaret verdi. Bunun her depremden önce yaşanan fiziksel bir süreç olduğunu doğrulayabilecek yeni çalışmalar yapacağız" dedi.

Depremin merkez üssündeki yer altı hareketleri başladığı zaman devreye giren mevcut erken uyarı sistemleri, bu nedenle ancak birkaç saniye öncesinden deprem uyarısı yapabiliyor. Son araştırmadan somut bir sonuç elde edilebilirse, büyük depremler öncesinde insanlara 10 saati aşkın bir zaman kazandırılacak. Ancak sismolog Silver, "Bunun için 10, hatta belki 20 yıla daha ihtiyacımız var" diyor.